Nico – historia muzy Andy'ego Warhola

Gwiazda Srebrnej Fabryki Andy’ego Warhola, muza, aktorka, modelka i wokalistka, która razem z zespołem Velvet Underground nagrała jeden z najsłynniejszych rockowych albumów w historii muzyki – „Velvet Underground & Nico”, a także pięć awangardowych solowych płyt. Kim była Christa Päffgen, znana w całym artystycznym świecie jako Nico?

Urodziła się w niemieckiej Kolonii na rok przed wybuchem wojny. Jej ojciec według niektórych pogłosek zginął w obozie koncentracyjnym, według innych – w wyniku odniesionych obrażeń głowy spędził resztę życia w szpitalu psychiatrycznym. W tym czasie przyszła przyjaciółka Andy’ego Warhola przeszła jeszcze jedną traumę. W wieku kilkunastu lat została zgwałcona przez amerykańskiego żołnierza, choć niektóre źródła temu zaprzeczają (Nico ponoć lubiła opowiadać zmyślone historie). Porzuciwszy dość wcześnie szkołę, rozpoczęła karierę modelki, a jej posągowa uroda przyciągała do niej osobowości nie tylko ze świata mody, ale filmu i muzyki.

 

Mieszkała w Berlinie i Paryżu, ostatecznie jednak przeniosła się do Nowego Yorku, gdzie rozpoczęła naukę aktorstwa u samego Lee Strasberga. W 1960 roku zagrała epizodyczną rolę (jeśli tak można nazwać granie samej siebie) w „Słodkim życiu” Federica Felliniego. Sporadycznie występować miała w wielu filmach, ale jak się okazało, pisana była jej przede wszystkim kariera muzyczna. W 1965 roku poznała gitarzystę The Rolling Stones, Briana Jonesa i nagrała swój pierwszy singiel – „I’m Not Sayin’”. Tuż potem nawiązała znajomość z Andrew Loog Oldhamem, dzięki któremu spotkała Jimmiego Page’a. Razem nagrali utwór „The Last Mile”. Ale to przyjaźń z wielkim Andym Warholem okazała się dla Nico przełomowa, choć nie można pominąć wpływu Boba Dylana („I'll Keep It with Mine” jego autorstwa znalazło się na pierwszej solowej płycie wokalistki) i jej miłości do Jima Morrisona (po jego śmierci na jego cześć nagrała album zatytułowany „The End”).

 

To właśnie Andy Warhol i jego najbliższy współpracownik Paul Morrisey wpadli na pomysł, żeby zaangażować Nico do młodego zespołu The Velvet Underground. Warhol wziął awangardową, ale nikomu nieznaną wówczas grupę pod swoje skrzydła. Nico miała przyciągać uwagę swoją wyjątkową urodą i wdziękiem. Pomysł nie spodobał się jednak członkom zespołu, a szczególnie wokaliście – Lou Reedowi, choć początkowo sam uległ urokowi Nico (przez krótki czas mieli romans). Jej wymowa i braki warsztatowe często były wyśmiewane przez członków świty Warhola. Z biografii Lou Reeda autorstwa Howarda Sounesa wynika, że Nico irytowała innych muzyków swoimi długimi przygotowaniami do występów (za kulisami miała zapalać nawet świece). Jednak to płyta z jej udziałem – pierwszy album The Velvet Underground – okazała się po wielu latach najlepsza w dorobku zespołu. Nico zaśpiewała na niej trzy utwory – „Femme Fatal”, „I’ll be Your Mirror” i „All Tomorrow’s Parties”. Razem z zespołem wzięła też udział w Exploding Plastic Inevitable – serii głośnych imprez (The Velvet Underground było na nich jedną z głównych atrakcji) organizowanych przez Warhola w polskim klubie przy St. Mark’s Place w Lower East Side, powszechnie znanym jako Dom. Potem jej drogi z Silver Factory się rozeszły.

I co z tego, że wypada dobrze na zdjęciach. Nie będę już z nią więcej grał!

—Lou Reed

Podobno Andy Warhol po odejściu Nico miał powiedzieć, że bez Fabryki i Velvet Underground stała się „fat junkie” i zniknęła. Jej wygląd – z powodu narkotykowego nałogu – z pewnością uległ zmianie. Karierę muzyczną kontynuowała jednak do końca życia. Jej pierwszy album solowy to naprawdę dobry „Chelsea girl”, choć nie do końca samodzielny. Na „The Marble Index” była już autorką piosenek i muzyki. Łącznie nagrała sześć docenionych przez krytykę solowych albumów na przestrzeni osiemnastu lat. Ostatni – „Camera Obscura” – ukazał się w 1985 roku.

Wejście do Domu w kwietniu 1966 roku było niczym przeniesienie się do świata cudów. W San Francisco, gdzie popularność zdobywały takie kapele jak Grateful Dead, koncert rockowe były wzbogacane o psychodeliczne efekty (…), ale czegoś takiego jak Exploding Plastic Inevitable nie było gdzie indziej. Wyreżyserowane przez najwybitniejszego pop artystę tamtych czasów show było innowacyjnym happeningiem artystycznym oraz, co ważniejsze, świetną zabawą. Przez następne cztery tygodnie do Domu ściągały tysiące ludzi – zwykli nowojorczycy, turyści, fashioniści i celebryci – aby tańczyć do muzyki Velvet Underground i śpiewu Nico wśród stroboskopowych świateł, kolorowych projekcji i czarno-białych filmów.

 

H. Sounes, „Lou Reed. Zapiski z podziemia”

Zdjęcie wykonał: Warhol's Exploding Plastic Inevitable with Nico (źródło: Wikimedia Commons)

Jak się też okazało, niesnaski z członkami zespołu Velvet Underground minęły, gdy zaczęła solową karierę. Do końca życia współpracowała z Johnem Cale’em. Cztery utwory na jej pierwszą płytę napisał również sam Lou Reed, a kiedy pewnego dnia przypadkowo spotkali się na imprezie, postanowili, że zagrają raz jeszcze wspólny koncert. Odbył się on w 1972 roku w paryskim klubie Le Bataclan i wypadł znakomicie. Jego nagranie posłuchać można na płycie „Lou Reed, John Cale & Nico”.

 

Co ciekawe, często podkreśla się wpływ Nico na gotycką scenę muzyczną. Jej twórczością interesowali się muzycy tacy jak Peter Murphy, Siouxsie Sioux z Siouxsie and The Banshees i Sisters of Mercy. Ale do jej wpływu lub fascynacji przyznawała się znacznie większa liczba artystów, wśród nich m.in. Elliott Smith, Morrissey, Patti Smith i Dead Can Dance. Wśród fanów Nico znajduje się ponoć także John Lydon z Sex Pistols.

 

W życiu osobistym Nico nie było jednak najlepiej. Prowadząc koczowniczy tryb życia, często zmieniała miejsce zamieszkania. Z wiekiem popadała w coraz gorszy nałóg narkotykowy, jej zachowanie stawało się coraz bardziej niepokojące, a ona – coraz bardziej nieszczęśliwa. W latach 80. w uzależnienie popadł też jej jedyny syn. Podczas pobytu na Ibizie, gdzie spędzała z nim czas, lecząc się z narkotykowego nałogu, miała wypadek na rowerze. Nieszczęśliwy zbieg okoliczności sprawił, że nie udało jej się uratować. Podczas pogrzebu artystki na cmentarzu w berlińskim Grunewald obecnych było jedynie kilku bliskich znajomych.

 

Albumy solowe:

„Chelsea Girl”, 1967, Verve

„The Marble Index”, 1968, Elektra

„Desertshore”, 1970, Reprise

„The End...”, 1974, Island

„Drama of Exile”, 1981, Aura

„Camera Obscura”, 1985, Beggars Banquet

-----------------------------------------------------------------

„The Velvet Underground & Nico” („Banana Album”), 1967, Verve

 

Oceń artykuł: Zaloguj się, aby móc oceniać zawartość.


Komentarze (0)

Pozostałe artykuły autora

Where Did You Sleep Last Night – Nirvana i Leadbelly

Leadbelly – folkowy pieśniarz o wybuchowym temperamencie, którego kilkadziesiąt lat temu prasa ochrzciła mianem „śpiewającego skazańca”. ...

Rock Blues grunge folk nirvana mtvunplugged kurt cobain leadbelly

Nieśmiertelny Bela Lugosi

W 1979 roku nieznana nikomu grupa Bauhaus nagrywa swój pierwszy singiel, a jego bohaterem jest węgierski ...

Rock post punk gothic rock dark wave

The Birthday Party – hałaśliwa przeszłość Nicka Cave'a

Scuzzy masterpiece (dosł. brudne arcydzieło) – tak jeden z krytyków określił album młodego, australijskiego zespołu The ...

Rock post punk

Lou Reed: Walk on the Wild Side

Nowojorska bohema lat sześćdziesiątych wypełniona była postaciami zwanymi drag queens. Do grona supergwiazd promowanych przez Andy'ego ...

Rock velvet underground lou reed jackie curtis alternative candy darling holly woodlawn andy warhol post punk

4AD

Tej wytwórni – fanom Bauhaus, Dead Can Dance, Cocteau Twins czy Pixies – nie trzeba przedstawiać. ...

bauhaus indie 4AD ivo watts-russell new wave dream-pop post punk gothic rock

Krótka historia Rowlanda S. Howarda

Grał w kilku zespołach, ale w żadnym niezbyt długo. Swój pierwszy przebój napisał w wieku 16 ...

Rock the birthday party crime and the city solution rowland s howard nick cave these immortal souls post punk

Słynne perkusistki

O perkusistach pisze się zazwyczaj niewiele. Ich rola w zespole przyćmiona zostaje często przez charyzmatycznego lidera. ...

perkusja Rock the white stripes velvet underground perkusistki

Muzyka Jima Jarmuscha

Kim byłby Jim Jarmusch, gdyby nie został jednym z najbardziej oryginalnych amerykańskich reżyserów? Odpowiedź w tym ...

Rock new wave Elektroniczna jarmusch SQÜRL ambient psychodeliczny rock punk

Trupa Trupa

Ich dwie płyty zdobyły bardzo dobre recenzje w rodzimej i zagranicznej prasie, cały czas pozostają jednak ...

Rock rock psychodeliczny noise Fugazi velvet underground alternative post punk

„God, I love this music. Isn’t it too dreamy?”. Muzyka Davida Lyncha

O muzyce w filmach Davida Lyncha powstają już książki. Jeden z najsłynniejszych amerykańskich reżyserów, jak chyba ...

Rock ambient david lynch pop electric

Premiera płyty Jolly New Songs zespołu Trupa Trupa

27 października odbędzie się światowa premiera płyty Jolly New Songs, która ukaże się jako międzynarodowa kooperacja ...

Rock trupa trupa psychodeliczny rock

David Bowie i subkultura modsów

The Kon-Rads, The King Bees, The Manish Boys, The Lower Third – dziś niewiele osób pamięta ...

Rock Blues lata 60. david bowie mods bowie mod rock and roll

Blixa Bargeld – najpiękniejszy człowiek na świecie

O wokaliście Einstürzende Neubauten wiele już napisano. A jednak to wciąż mało. Były gitarzysta Nick Cave ...

Rock postpunk Elektroniczna Industrial einsturzende neubauten

Kicking Against the Pricks, czyli co cover mówi o artyście

W karierze niemal każdego wielkiego artysty przychodzi taki moment, że zwraca się ku twórczości innych muzyków ...

Rock Blues gospel country dream-pop nick cave nick cave and the bad seeds

Mieszanka ponuro-wybuchowa – rozmowa z Trupą Trupa

Wokół najnowszej, czwartej płyty zespołu Trupa Trupa, zrobiło się ostatnio bardzo głośno. Co ciekawe, „Jolly New ...

Rock postpunk trupa trupa psychodeliczny rock

„Personal Jesus” Johnny’ego Casha

W 1989 roku ukazuje się siódmy album grupy Depeche Mode – „Violator”, a wraz z nim ...

Rock Blues depeche mode gospel country Elektroniczna johnny cash folk

Pozostałe artykuły

Nico – historia muzy Andy'ego Warhola

Gwiazda Srebrnej Fabryki Andy’ego Warhola, muza, aktorka, modelka i wokalistka, która razem z zespołem Velvet Underground ...

Rock nico velvet underground lou reed postpunk aleternative folk

Kicking Against the Pricks, czyli co cover mówi o artyście

W karierze niemal każdego wielkiego artysty przychodzi taki moment, że zwraca się ku twórczości innych muzyków ...

Rock Blues gospel country dream-pop nick cave nick cave and the bad seeds

Wydarzenia

Muzyka

Artykuły użytkowników